Chuyển Đổi Số Tại Việt Nam: Doanh Nghiệp Bạn Đang Ở Đâu Trên Bản Đồ Công Nghệ?

"Chuyển đổi số" (Digital Transformation) đã không còn là thuật ngữ xa lạ hay một trào lưu nhất thời tại Việt Nam. Đó là câu chuyện sống còn.

Tuy nhiên, giữa "rừng" thông tin và hàng loạt công nghệ mới nổi, rất nhiều chủ doanh nghiệp và quản lý cấp cao vẫn đang loay hoay với câu hỏi: Thực sự thì chúng ta đang ở đâu và bước tiếp theo là gì?

1. Thực trạng chuyển đổi số tại Việt Nam: Nhanh nhưng chưa sâu

Việt Nam đang được đánh giá là một trong những nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, có một sự phân hóa rõ rệt:

Khối doanh nghiệp lớn (Enterprises): Đã đầu tư mạnh vào các hệ thống lõi (Core System), Big Data và AI.
Khối SMEs (Vừa và nhỏ): Chiếm đa số, nhưng phần lớn vẫn dừng lại ở việc sử dụng các ứng dụng rời rạc (Zalo, Excel, phần mềm kế toán độc lập) mà thiếu sự kết nối.

Vấn đề lớn nhất không phải là thiếu công nghệ, mà là thiếu một chiến lược dữ liệu liền mạch. Doanh nghiệp thường mua phần mềm trước khi quy hoạch quy trình, dẫn đến việc dữ liệu bị phân mảnh (data silos), phòng ban này không "nói chuyện" được với phòng ban kia.

2. 03 Giai đoạn của Chuyển đổi số (Doanh nghiệp bạn đang ở đâu?)

Để biết cần làm gì tiếp theo, hãy xác định xem doanh nghiệp của bạn đang nằm ở giai đoạn nào dưới đây:

Giai đoạn 1: Số hóa thông tin (Digitization)

Đây là bước cơ bản nhất. Bạn chuyển đổi các tài liệu giấy tờ, hồ sơ lưu trữ vật lý sang định dạng kỹ thuật số.

Biểu hiện: Doanh nghiệp dùng Excel để quản lý kho, dùng Zalo/Email để trao đổi công việc, scan hợp đồng lưu trên Google Drive.
Hạn chế: Dữ liệu đã lên máy tính nhưng vẫn "chết". Bạn vẫn phải copy-paste thủ công từ file này sang file khác. Rủi ro sai sót con người rất cao.

Giai đoạn 2: Số hóa quy trình (Digitalization)

Đây là giai đoạn MercTechs thường xuyên tư vấn cho các doanh nghiệp Việt Nam. Mục tiêu là dùng công nghệ để tự động hóa quy trình và kết nối dữ liệu.

Biểu hiện: Sử dụng phần mềm CRM, HRM hoặc ERP. Ví dụ, khi nhân viên kinh doanh tạo đơn hàng trên hệ thống, kho sẽ tự động nhận phiếu xuất và kế toán nhận được thông tin công nợ. Không cần nhập liệu lại 3 lần.
Giải pháp gợi ý: Tại giai đoạn này, việc triển khai Odoo ERP là một bước đi chiến lược. Với khả năng tùy biến cao và chi phí hợp lý, Odoo giúp hợp nhất mọi hoạt động từ bán hàng, kho vận đến kế toán trên một nền tảng duy nhất.
Ví dụ thực tế: MercTechs từng triển khai hệ thống Odoo ERP cho một doanh nghiệp với hơn 500 nhân sự. Kết quả là giảm được 70% các quy trình thủ công rườm rà, giúp dòng chảy công việc trơn tru hơn hẳn.

Giai đoạn 3: Chuyển đổi số toàn diện (Digital Transformation)

Đây là đích đến của sự thay đổi. Công nghệ không chỉ hỗ trợ mà còn thay đổi hoàn toàn mô hình kinh doanh và cách ra quyết định.

Biểu hiện: Dữ liệu (Data) trở thành tài sản lớn nhất. Doanh nghiệp dùng AI để dự báo nhu cầu thị trường, dùng Machine Learning để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.
Giải pháp gợi ý: Các giải pháp AI & Machine Learning hay Predictive Analytics (Phân tích dự báo). Ví dụ: Xây dựng Chatbot AI thông minh có khả năng xử lý hàng ngàn yêu cầu hỗ trợ khách hàng mỗi ngày mà không cần con người can thiệp.

3. Rào cản lớn nhất và cách vượt qua

Look, chúng ta cần thẳng thắn với nhau: Công nghệ chỉ là công cụ, tư duy con người mới là rào cản. Dưới đây là 3 "nỗi đau" thường gặp và cách giải quyết:

Chi phí đầu tư ban đầu cao?

Nhiều chủ doanh nghiệp sợ "đốt tiền" vào phần mềm mà không thấy hiệu quả.

Giải pháp: Bắt đầu nhỏ nhưng tư duy lớn (Think Big, Start Small). Đừng cố xây dựng một "siêu ứng dụng" ngay lập tức. Hãy bắt đầu với các module thiết yếu (như Quản lý kho, Bán hàng) rồi mở rộng dần. Các giải pháp như Next.js hay Odoo cho phép mở rộng (scale) rất linh hoạt theo sự lớn mạnh của doanh nghiệp.

Nhân sự ngại thay đổi

Nhân viên quen làm Excel, giờ bắt dùng phần mềm mới sẽ nảy sinh tâm lý chống đối.

Giải pháp: Chọn đối tác công nghệ có quy trình đào tạo (Training) và hỗ trợ (Support) tốt. Tại MercTech, chúng tôi không chỉ giao code (deliver code), chúng tôi đồng hành hướng dẫn nhân sự của bạn cho đến khi hệ thống vận hành trơn tru.

Sợ công nghệ không phù hợp với đặc thù Việt Nam

Nhiều phần mềm quốc tế rất tốt nhưng quy trình quá cứng nhắc, không phù hợp với cách làm việc linh hoạt của người Việt.

Giải pháp: Chọn Custom Software Development (Phát triển phần mềm theo yêu cầu). Một đối tác am hiểu địa phương (Local Expertise) như MercTechs sẽ biết cách "may đo" phần mềm sao cho vừa vặn nhất với quy trình riêng của bạn, thay vì bắt bạn phải uốn mình theo phần mềm.

4. Tại sao doanh nghiệp cần hành động ngay lúc này?

Thị trường không chờ đợi ai. Trong khi bạn đang chần chừ, đối thủ cạnh tranh có thể đã:

Tối ưu hóa chi phí vận hành nhờ tự động hóa.
Tiếp cận khách hàng nhanh hơn nhờ Ứng dụng di động (Mobile App) hoặc nền tảng E-commerce mạnh mẽ.
Ra quyết định chính xác hơn nhờ báo cáo dữ liệu thời gian thực (Real-time data).

Kết luận

Dù bạn đang ở giai đoạn số hóa dữ liệu hay đang muốn tích hợp AI vào quy trình, điều quan trọng nhất là phải bắt đầu. Đừng để rào cản kỹ thuật kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp.

Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác công nghệ không chỉ biết viết code (Quality Code) mà còn hiểu bài toán kinh doanh, MercTechs sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Từ việc xây dựng hệ thống ERP tùy chỉnh, phát triển ứng dụng Mobile App đến các giải pháp AI tiên tiến, chúng tôi giúp biến công nghệ thành lợi thế cạnh tranh của bạn.

Posted by MercTechs